İngilizcede 'Which' ve 'That' Nasıl Kullanılır? Kısıtlayıcı ve Kısıtlamayan Cümleler

Bir Kereden Çözüm

"Which" ile "that" arasındaki fark, sadece editörlerin gizli bir kuralı değil; cümlenizin bütün anlamını değiştiren bir araçtır.

İki kısa kuralda özeti:

• “That” kullanın – bilgi, konuştuğunuz kişi ya da nesneyi tanımlamak için zorunluysa. Virgül yok.
• “Which” kullanın – ek, gereksiz bilgi ekliyorsanız. Cümle içinde virgüllerle çevrelenir.

İkinci tip? Kısıtlamayan (non‑restrictive) bir cümle. İlk tip ( “that”) ise kısıtlayıcıdır (restrictive).

Şimdi gerçek bir örnekle nasıl çalıştığını görelim.

Virgül Her Şeyi Değiştiriyor

Kullanılmış bir araba satıcısının yanına gittiğinizi düşünün. Satıcıya şunu söylersiniz:

“I want the car that has the sunroof.”

Bu cümle kısıtlayıcıdır. “That has the sunroof” ifadesi, hangi arabayı kastettiğinizi sınırlar. Yirmi araba varsa, doğru birini bulmak için bu bilgi gerekir; yoksa cümle eksik kalır.

Şimdi zaten bir arabanız var ve arkadaşınıza anlatıyorsunuz:

“My car, which has a sunroof, is parked outside.”

Bu kısıtlamayandır. Arabada güneş tavanı olması sadece ek bir detaydır. Sadece tek bir araba var; cümle hiçbir şeyi sınırlamaz, yalnızca bilgi ekler. Virgüller burada parantez gibi çalışır – “bu arka plan” yorumunu kapatır.

Farkı hissediyor musunuz? İlk cümlede dinleyici birçok kitap olduğunu bilir. Belirli birini işaret ediyorsunuz. İkinci cümlede ise dinleyici tam olarak hangi kitabı kastettiğinizi anlar; ödünç alma kısmı sadece arka plan.

Zor Cümleler İçin Pratik Bir Test

Hangi sözcüğü seçmekte zorlanıyorsanız, basit bir kendini kontrol etme yöntemi:

Kendinize sorun: Bu cümleyi kaldırmak anlamını yok eder mi?

• Evet → kısıtlayıcıdır. That kullanın (virgül yok).
• Hayır → kısıtlamazdır. Which kullanın (virgüller ekleyin).

Şimdi deneyelim.

Cümle A: “The restaurants that are cheap are popular.”

Kaldırdığınızda: “The restaurants are popular.” Bu, tüm restoranların popüler olduğu izlenimini verir; muhtemelen doğru değildir. Anlam değişti. Dolayısıyla kısıtlayıcıdır. Doğru kelime: that.

Cümle B: “My local restaurants, which are cheap, are popular.”

Kaldırdığınızda: “My local restaurants are popular.” Anlam aynı kalıyor; sadece bir detay kayboluyor. Dolayısıyla kısıtlamazdır. Doğru kelime: which.

İnsanların Unuttuğu “Which” İstisnaları

Öğrencilerin sıkça karşılaştığı birkaç karışıklık:

1. Tüm “which” cümleleri virgülle ayrılır – neredeyse her zaman.
Bir küçük istisna var: “which”, belirteç (determinant) olarak kullanıldığında (örneğin “Which car is yours?”), soru sözcüğü olur, bağlaç değil. Bu tamamen farklı bir durum.

2. “That” ile insanlar?
Kısıtlayıcı cümlelerde insanları tanımlamak için who kullanmak en iyisidir: “The woman who lives next door…” Tamamdır. “That”, insanlar için de kullanılabilir ama “who” daha temiz bir ses çıkarır.

3. Britanya vs. Amerikan kullanımı
Britanya İngilizcesinde, “which” bazen virgül olmadan kısıtlayıcı olarak kullanılır: “The car which I drive is old.” Bu UK’de kabul edilebilir, ancak US’da standart dışıdır. Uluslararası bir hedef kitlesi varsa, basit kurala bağlı kalın: kısıtlayıcı için that, kısıtlamaz için which.

Gerçek Yazımda Neden Önemlidir

“Which” ve “that”’ı doğru kullanmak yazınızı keskinleştirir. Daha da önemlisi, gerçek yanlış anlamaları önler.

Bir sözleşme düşünün: “Employees who work overtime receive bonuses.” Bu, yalnızca fazla mesai yapan çalışanların ekstra ödeme alacağı demektir. Bunu “Employees, who work overtime, receive bonuses” olarak değiştirirseniz, tüm çalışanların fazla mesai yaptığını ve tümünün bonus aldığını ima eder. Anlam farklıdır.

Aynı mantık “which” ve “that” için de geçerlidir.

Bir öğrenci bir ön yazıda şöyle yazmış: “I led the project which was profitable.” İşe alım yöneticisi, bu kişinin yalnızca tek bir projeyi yönettiğini düşünebilir. Öğrencinin birçok proje arasında belirli birini vurgulamak istediği ise, “I led the project that was profitable” demesi gerekir.

Küçük bir kelime, büyük fark.

Bilginizi Test Edin

Bu kısa alıştırmayı deneyin. Boşluğu “that” veya “which” ile doldurun (ve gerektiğinde virgülleri ekleyin).

1. The cake _____ she baked was delicious.
2. My grandmother _____ is a retired teacher loves gardening.
3. Cars _____ run on electricity are becoming common.

Cevaplar:

1. that (kısıtlayıcı – hangi kek olduğunu tanımlıyoruz)
2. , which, (kısıtlamaz – tek bir büyükannemiz var, öğretmenlik ek bilgi)
3. that (kısıtlayıcı – elektrikli arabaları tüm arabalar arasında belirtiyoruz)

Bu ayrımı ustalaşmak küçük bir adım, ama İngilizce'nizin ne kadar net ve profesyonel duyulduğunu büyük ölçüde değiştirir.

Bağlaç cümleleri ve diğer zor noktaları ne kadar iyi anladığınızı görmek ister misiniz? English Measure’da ücretsiz İngilizce dil testiyle kendinizi test edin. Okuma, dinleme, yazma ve konuşma becerilerinizi birkaç dakikada ölçersiniz. Ücretsiz testinizi başlatın: Test Your English.

---

📝 İlgili Uygulama Bölümü

Yazım Pratiği: İngilizce yazım ve dilbilgisi becerilerinizi geliştirmek için ücretsiz, AI destekli yazma pratiği bölümümüzü inceleyin!

👉 Şimdi ücretsiz Yazma Pratiğini başlatın!