Eğer bir True/False/Not Given sorusuna baktığınızda cevabın False mı yoksa Not Given mi olduğunu merak ettiyseniz, yalnız değilsiniz. Çoğu IELTS adayının okuma testinde bu soru tipini en zor bulduğu söylenir. İyi haber? Gerçekte bir kelime hazinesi testi değil, mantık oyunu.
Bir Hata, Puan Kaybı
Çok sayıda sınav katılımcısı “False” ve “Not Given”i aynı şey olarak değerlendirerek puan kaybeder. Aslında farkları şöyle:
- True (veya Yes) – Parçada verilen bilgi, ifadenin iddiasıyla aynıdır.
- False (veya No) – Parça doğrudan ifadeyi çeliştirir.
- Not Given – Parça bu bilgiyi hiç dile getirmez.
Tuzağa düşmek kolay: eğer ifadede geçen tam kelimeleri bulamazsanız panikleyip “Not Given” diyebilirsiniz. Ancak bazen kelimeler orada, sadece farklı biçimde ifade edilmiş olabilir; ya da bilgi kısmen var ama tam olarak eşleşmiyor. Böyle durumlarda sistemli bir yaklaşım gerekir.
Adım 1: Anahtar Kelimeleri Belirle (Ama Sadece Onlara Bağlanma)
İlk adım, ifadedeki anahtar kelimeleri tanımlamaktır – genellikle isimler, tarih, sayı vb. Daha sonra bu kelimeleri veya eşanlamlılarını parçada arayın.
Önemli nokta: Anahtar kelimeler ipuçlarıdır, cevap değildir. Parçada “klima değişikliği” ve ifadede de aynı sözcük varsa bile otomatik olarak True işaretlemeyin. Çevreleyen cümleleri okuyun. Parça gerçekten aynı şeyi söylüyor mu?
Örnek ifade:
Deniz seviyesindeki yükselişin ana nedeni kutup buzullarının erimesidir.
Parça alıntısı:
Deniz seviyeleri, deniz suyunun ısınmasıyla oluşan termal genişleme nedeniyle artıyor. Buzulların erimesi katkıda bulunuyor, ancak bu birincil faktör değil.
“Buzullar” ve “deniz seviyesi yükselişi”yi buldunuz ama parça termal genişlemenin ana sebep olduğunu söylüyor. Cevap False – ifade doğrudan parçayı çeliştiriyor.
Adım 2: Anlamı Karşılaştır, Kelimeleri Değil
Birçok öğrenci “Not Given”i yanlış verir çünkü kelime eşleşmesine odaklanır; anlam yerine sözlük karşılığına bakar. Parça aynı konuyu ele alabilir ama tamamen farklı bir şey söyleyebilir – ya da belirli iddiayı hiç dile getirmeyebilir.
Örnek ifade:
Dr. Patterson kalp sağlığı için vejetaryen diyeti öneriyor.
Parça alıntısı:
Dr. Patterson, Akdeniz diyetine dair birkaç çalışma yayımladı. Araştırmaları, kırmızı et tüketiminin azaltılmasının kalp hastalığı riskini düşürdüğünü gösteriyor.
Burada tuzak: “Dr. Patterson” + “kalp sağlığı” + “kırmızı etin azaltılması.” “Vejetaryen diyet” önerisi gibi görünebilir, ama parça sadece kırmızı eti azaltmayı söylüyor; tamamen çıkarmayı değil. Ayrıca Akdeniz diyeti balık ve tavuk içerir. İfade parçadan öteye geçiyor. Parça Dr. Patterson’ın açıkça vejetaryen diyet önerdiğini doğrulamaz veya reddetmez, bu yüzden cevap Not Given olur.
Adım 3: 3-Saniyelik Karar Çerçevesi
Zaman baskısı altında hızlı karar vermek için bu kısa akıl kontrol listesini kullanın:
| Durum | Cevap |
|---|---|
| Parça aynı şeyi (tam veya parçalara bölünmüş) söylüyorsa | True |
| Parça açıkça zıt bir şey söylüyorsa | False |
| Parça belirli iddiayı dile getirmiyorsa / ilgili ama farklı bir şey söylüyorsa | Not Given |
IELTS Cambridge serisinden gerçek örnek:
İfade: Sadece 65 yaş üstü kişiler Vitamin D takviyesi almalı.
Parça: Vitamin D takviyeleri, yaşlı yetişkinler ve sınırlı güneş ışığı alan bireyler için önerilir.
Parçada “yaşlı yetişkinler” var ama “sadece” kısmını desteklemez. Parça “yalnızca 65 yaş üstü” iddiasını reddeder, bu yüzden cevap False olur.
Hızlı Karar Şeması
Her soru için izlenecek mantık akışı:
<div class="tfng-schema"> <div class="tfng-box"><div class="tfng-label">Statement</div><div class="tfng-desc">Ne iddia ediyor?</div></div> <div class="tfng-arrow">→</div> <div class="tfng-box"><div class="tfng-label">Find Keywords</div><div class="tfng-desc">Parçayı tarayın</div></div> <div class="tfng-arrow">→</div> <div class="tfng-box"><div class="tfng-label">Compare Meaning</div><div class="tfng-desc">Aynı mı? Zıt mı? Eksik mi?</div></div> <div class="tfng-arrow">→</div> <div class="tfng-box tfng-result"><div class="tfng-label">True</div><div class="tfng-desc">Aynı anlam</div></div> <div class="tfng-box tfng-result-wrong"><div class="tfng-label">False</div><div class="tfng-desc">Çelişki</div></div> <div class="tfng-box tfng-result-missing"><div class="tfng-label">Not Given</div><div class="tfng-desc">Bahsedilmedi</div></div> </div>Test Günü İçin Son İpuçları
- Dışarıdan bilgi kullanmayın. İfade size açıkça doğru ya da yanlış görünse bile, sadece parçadaki bilgilere dayanarak cevap verin.
- “All”, “always”, “never” veya “only” gördüğünüzde dikkatli olun. Bu mutlak ifadeler genellikle False veya Not Given yapar.
- İşaretlemekten çekinmeyin. Emin olmadığınız soruları işaretleyip sonradan geri dönün; bazen sonraki soru parçanın doğru yerini bulmanıza yardımcı olur.
Bu mantığı ne kadar çok uygularsanız, o kadar hızlı ve doğru cevaplar verebilirsiniz. Bu hafta üç ya da dört parçada pratik yapın. “Onlar bunu söylemediler” ile “Onlar zıtını söylediler” arasındaki farkı fark etmeye başlayacaksınız.
Becerilerinizi test etmeye hazır mısınız? English Measure’da ücretsiz bir IELTS Okuma deneme sınavına girin – tüm soru tiplerini kapsar, anında geri bildirim ve detaylı açıklamalarla. Ücretsiz sınavı burada başlatın ve nerede durduğunuzu görün.
📝 İlgili Uygulama Bölümü
Okuma Pratiği: Farklı seviyelerde hikayeler okuyun ve anlama sorularını çözün!
👉 Şimdi ücretsiz Okuma Pratiğini başlatın!
Öğrenmeye Devam Etmeye Hazır Mısın?
Sadece okumakla kalma! English Measure üzerindeki interaktif araçlarla pratik yap, dinleme ve konuşma becerilerini geliştir.